Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), yurt genelinde sarı ve turuncu kodlu uyarıların yapıldığı fırtınaya ilişkin açıklama yaptı. Açıklamada en çok ihbarın İzmir’den alındığı belirtilirken; 2 kişinin hayatını kaybettiği 10 kişinin yaralandığı de bildirildi.
AFAD’ın açıklamasından öne çıkan bölüm şöyle:“Bugün, ülkemiz genelinde yaşanan olumsuz hava koşullarına bağlı olarak çok sayıda sel, su baskını ve çatı uçması ile yapısal çökme olayları meydana gelmiştir.
.jpg "Piyasalarda nakit krizi: Krediye erişim durma noktasında")
Krediye erişimin durma noktasına geldiği piyasalarda bayram öncesi nakit krizi yaşanıyor. Kredi maliyetlerini yüzde 40’lara çıkaran özel bankalar 2-3 ay üzeri çekleri kabul etmiyor. İhracatçıların yoğun olarak başvurduğu TL reeskont kredilerinin döviz rezervlerine katkısı da ilk iki ayda en düşük seviyede. Seçime sayılı günler kala reel sektörün kredi musluğu neredeyse kapanırken piyasadaki nakit sıkışıklığı bayram öncesi had safhaya ulaştı. Kamu bankaları, limiti olan firmalara sadece harcama karşılığı kredi kullandırırken, maliyet yüzde 18,5-20 düzeyine çıktı. Özel bankalar ise 2-3 ay üzeri çekleri artık kabul etmezken,
kredi maliyeti yüzde 40-41 seviyesinde. İhracatçıların yoğun olarak kullandığı TL reeskont kredilerinde de kullanım çok düştü. şartları sıkılaştırılan reeskont kredilerinin döviz rezervlerine katkısı Ocak 2022’de 1,5 milyar dolar, Şubat 2022’de 1,3 milyar dolarken bu yılın ilk iki ayında sırasıyla 123,7 milyon dolar ve 551 milyon dolarda kaldı. Sektör temsilcileri seçime kadar bu sürecin devam edeceğini, seçim sonrası kim kazanırsa kazansın ekonomiyi önceliklendiren politikaların acilen devreye girmesi gerektiğini vurguluyor. İhracatçılar, son bir yıldır TL reeskont kredilerinde ciddi sıkıntılar yaşıyor.
Hem kredi kullanım koşullarının zorlaştırılması hem de ara ara erişimin kesildiği TL reeskont kredilerinin döviz rezervlerine katkısı yılbaşında bu yana çok düşük seviyede seyrediyor. Merkez Bankası verilerine göre, TL reeskont kredilerinin döviz rezervlerine katkısı Ocak 2022’de 1 milyar 549 milyon dolarken, Ocak 2023’te bu tutar 123,7 milyon dolara geriledi. Bu tutar 2012’den bu yana en kötü ocak ayı verisi olarak kaydedildi. Şubat 2022’de TL reeskont kredilerinden döviz rezervlerine 1 milyar 309 milyon dolarlık katkı sağlanırken, bu tutar Şubat 2023’te 551,4 milyon dolar olarak hesaplandı.
Et fiyatlarındaki artış karşısında iktidar bir kez daha ithalata sarıldı. Et Konseyi’nin “İthalat çözüm olmaz” uyarısına rağmen fiyatlar kısa vadede düşürülmeye çalışılıyor. Üretici maliyet artışları karşısında can çekişiyor. Tarım ve hayvancılıkta uygulanan yanlış politikalar, bir kez daha krize neden oldu. Kırmızı et fiyatlarındaki çift haneli artış gündemdeyken iktidar, yine ithalat sarıldı. Fiyatlar kısa vadede düşürülmeye çalışılırken sonuçları daha önce olduğu gibi yine üreticinin ve tüketicinin aleyhine. Yılbaşından bu yana fiyatı yüzde 50’nin üzerinde zamlanan kırmızı etteki kriz, Ramazan ayının gelmesiyle daha da büyüdü.
Ulusal Kırmızı Et Konseyi tarafından 23 Mart’ta yapılan açıklamada dana kıymada aylık artış oranı yüzde 23,8, yıllık artış oranı ise yüzde 136,9 olarak yer aldı. Et fiyatlarındaki yangın gerekçe gösterilerek hem besilik hem de kasaplık hayvan ithalatının önü açıldı. Et ve Süt Kurumu, Ramazan öncesi ithal karkas et ve ithal kesimlik dana ile kırmızı et piyasasına müdahale etti. ESK, 8 bin 500 ton et ve 40 bin kasaplık dana ithalatına gitti. İthalatın geçici bir çözüm olduğu Ulusal Et Konseyi’nin açıklamasında “Tüketici nezdinde daha uygun fiyatlı et tüketiminin sağlanabilmesi için karkas satış
fiyatlarının maliyetin altında tutmaya çalışmak yerine, her zaman için besi materyali ve yem gibi temel girdilerin düşürülmesine yönelik çalışma yapılmasının en doğru yaklaşım olacağı kanaatindeyiz. Ülkemizle birlikte tüm dünyada canlı hayvan ve karkas et fiyatlarının yükselmesi sebebiyle ülkemizdeki et piyasasını regüle etmek amacıyla kasaplık hayvan veya karkas et ithalatı çözüme katkı vermeyecektir. Aksine üreticilerin yine tedirgin olmasını tetikleyecek ve uzun vadeli üretim dengesini bozacaktır” ifadeleriyle yer verildi.
AFAD verilerine göre, Kayseri'de 4,7 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Saat 14.47’de gerçekleşen depremin derinliği 12,8 kilometre olarak ölçüldü. Deprem, çevre illerde de hissedildi. AFAD verilerine göre, saat 14.48'de 4,4 ve saat 14,53'te İncesu merkezli 4,3 büyüklüğünde birer deprem daha yaşandı. Depremin ardından Kayseri Valisi Esmer, Başkan Büyükkılıç ve AFAD Başkanı Sezer tarafından yapılan açıklamalarda herhangi bir olumsuz durum yaşanmadığı kaydedildi.
Kayseri'de saat 14.47'de 4,7 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Çevre illerde de hissedilen deprem nedeniyle Kayseri'de panik yaşayan çok sayıda kişi sokağa çıktı. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) internet sitesinde yer alan bilgiye göre, merkez üssü Kayseri'nin İncesu ilçesi olan 4,7 büyüklüğünde sarsıntı kaydedildi.
Depremin yaklaşık 12,8 kilometre derinlikte olduğu belirlendi. AFAD, ilk sarsıntının yaşandığı İncesu'da 4,3 büyüklüğünde bir deprem daha yaşandığını bildirdi. Deprem, saat 14,53'te 6,95 kilometre derinlikte meydana geldi. Kayseri Vali Vekili Şenol Esmer, sosyal medyadan yaptığı açıklamada, ilk belirlemelere göre bir olumsuzluk görünmediğini, birimlerin saha kontrol çalışmalarına devam ettiğini bildirdi.
İnönü Üniversitesi hâlâ çadırda yaşayan depremzede öğrencilerden harç parası istedi. Üniversite muaf kararının formasyon öğrencilerini kapsamadığını belirterek son kayıt tarihini 16 Mart olarak belirledi. İnönü Üniversitesi, depremde, arkadaşlarını, ailesini ve evini kaybeden formasyon öğrencilerinden kayıt yenileme için para istedi. Açıklamada, “Cumhurbaşkanlığı tarafından alınan harç muafiyeti sadece önlisans, lisans ve yüksek lisans öğrencilerini kapsamakta olup, Sertifika ve Kurs Programlarında kayıtlı olanları kapsamamaktadır” denildi.
Karara isyan eden formasyon öğrencisi Filiz Demir, “Deprem sonrası yakınlarımızı, ailelerimizi, evlerimizi kaybettik. Yıkım daha devam ederken İnönü Üniversitesi bizden utanmadan formasyon paralarını istiyor” dedi. Ayrıca üniversitede formasyon eğitimi alan Esma Korkut’un yanı sıra birçok öğrenci de hayatı kaybetti. Maraş merkezli peş peşe gelen depremlerde en çok etkilenen illerden biri Malatya oldu. Valiliğin yaptığı açıklamaya göre kentte 3 bin 103 bina yıkıldı, 18 bin 29 ağır hasarlı ve 2 bin 29 orta hasarlı binanın tespit edildi. Acil yıkılacak bina sayısının ise 494 olduğu belirtildi.
Kentte hâlâ barınma başta olmak üzere birçok sorun sürerken Malatya İnönü Üniversitesi skandal bir karara imza attı. Üniversite yönetimi, 18 Mart’ta başlayacak bahar döneminin ücretinin üniversite hesabına yatırılması gerektiğini belirtti. En geç 16 Mart’ta yatırılması gereken ücretlere ilişkin üniversiteden yapılan açıklamada Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin Sertifika ve Kurs Programları’nı kapsamadığına dikkat çekildi. Formasyon öğrencileri kendilerinin sertifika ve kurs programı kapsamında değerlendirilmesine tepki gösterdi.
Depremin ardından otellere yerleştirilen depremzedeler, turizm sezonu başlayacağı için bu hafta itibarıyla otellerden çıkarılacak. AKP iktidarına tepki gösteren yurttaşlar "Yetkililer bir aydır neden bir planlama yapmadı? Biz şimdi ne yapacağız?” diye sordu. Maraş ve Hatay’da meydana gelen depremlerin ardından pek çok ailenin hayatı değişti. Afetten etkilenen binlerce yurttaş farklı kentlere göç etti, kimi geçici olarak otellere ve apartlara yerleştirildi. Ancak turizm sezonunun yaklaşmasıyla birlikte otellere yerleştirilen depremzedelere bu hafta itibarıyla odaları boşaltmaları için tarihler verilmeye başlandı. Ne yapacağını bilmeyen depremzedeler halen bir planlamanın olmamasından yakınarak,
iktidara seslendi: ‘‘Evlerimiz ya yıkıldı ya ağır hasarlı. Kimimiz enkazdan çıktık, kimimiz ailelerini kaybetti. Oteller bize kapılarını açtı. Turizm sezonu da başlayacak, bunun planlamasını devlet yapmalıydı. Şimdi ne olacağını bilmiyoruz’’ Depremlerin ardından ortaya çıkan koordinasyonsuzluk, çadır ve konteyner sorunu depremzedelerin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın talimatıyla otellere yerleştirilmesiyle çözülmeye çalışılsa da, turizm sezonunun 15 Mart’ta başlayacak olması nedeniyle burada konaklayan depremzedelerin durumlarındaki durumunun daha da karmaşık hale gelmesine neden oldu.
Antalya’da bir otel, geçen günlerde depremzedelere "Öncelikle yaşanan asrın felaketi ile ilgili, otel yönetimi olarak geçmiş olsun dileklerimizi iletmek isteriz. Bu süreçte elimizden geldiği kadar sizlere yardımcı olmak, acılarınıza ortak olmak için bu sürecin hep birlikte üstesinden gelmeye gayret ediyoruz. Otelimizin açılış tarihi ve tadilatı nedeni ile 10.03.2023 tarihine kadar sizlere hizmet vereceğimizi üzülerek bildirmek isteriz. Çıkış tarihinizi 10.03.2023 tarihine kadar resepsiyona bildirmenizi rica ederiz" yazılı mesajı iletti. Mesajın karşısında ne yapacağını bilmeyen depremzedeler ‘‘Oteller bize kapılarını açtı. Ancak depremin üzerinden geçen bir ay devlet bir planlama yapmadıysa sorun burada’’ diye tepki gösterdi.
CHP'li büyükşehir belediye başkanlarının, Genel Başkan Kılıçdaroğlu ile görüşmesi sona erdi. Kılıçdaroğlu'nun Ekrem İmamoğlu ve Mansur Yavaş'ın toplantının ardından bir süre daha Genel Başkan Kılıçdaroğlu ile özel görüştüğü öğrenildi. CHP Genel Başkan Yardımcısı Seyit Torun, "Belediye başkanlarımız desteklerini ifade ettiler, yanlarında olduklarını ifade ettiler" açıklamasını yaptı. CHP'li büyükşehir belediye başkanlarının, Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile görüşmesi sona erdi. İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener'in altılı masanın cumhurbaşkanı adayı belirleme süreciyle ilgili açıklamalarının ardından
CHP'li 10 büyükşehir belediye başkanı, bugün parti genel merkezine geldi. Belediye başkanları, saat 13.00'te başlayacak olağanüstü MYK toplantısı öncesi Genel Başkan Kılıçdaroğlu ile bir araya geldi. Görüşmeye, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar, Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Albayrak, Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Yılmaz Büyükerşen,
Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Gürün, Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu katıldı. Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş ise bölgede deprem sonrası yürütülen çalışmalar nedeniyle toplantıya katılmadı. Bu arada Ekrem İmamoğlu ve Mansur Yavaş'ın toplantının ardından bir süre daha Genel Başkan Kılıçdaroğlu ile özel görüştüğü öğrenildi. CHP Genel Başkan Yardımcısı Seyit Torun, 10 büyükşehir belediye başkanının Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'nu ziyaret ederek desteklerini ilettiklerini söyledi.
AFAD, Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesinde yaşanan depremin büyüklüğünü 7.7 olarak revize etti. Kandilli Rasathanesi de yaptığı revizede depremin moment büyüklüğünün 7.7 olduğunu bildirdi. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nca (AFAD), saat 04.17'de Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesinde meydana gelen depremin büyüklüğünü ayrıntılı sismolojik çalışmalar sonrası 7,7 olarak revize etti. AFAD'ın sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, "Bu sabah 04.17'de Pazarcık (Kahramanmaraş) da meydana gelen depremin büyüklüğü yapılan ayrıntılı sismolojik çalışmalarla 7,7 olarak revize edilmiştir" ifadeleri kullanıldı.
Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü de depremin moment büyüklüğünü 7.7 olarak revize etti. Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) depremin büyüklüğünün 7.8 olduğunu ölmüştü. Bugün Kahramanmaraş’ta gerçekleşen deprem, yapılan revizeyle Cumhuriyet tarihindeki en büyük 3. depremi olarak kayıtlara geçti. Kandilli Rasathanesi’ne göre bugüne kadar Türkiye’de gerçekleşmiş en büyük depremler şöyle: 27 Aralık 1939 Erzincan Depremi: 7.9 17 Ağustos 199 Gölcük Depremi:
7.8 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremi: 7.7 24 Kasım 1976 Muradiye Depremi: 7.5 12 Kasım 199 Düzce Depremi: 7.5 Kandilli Rasathanesi, deprem ölçüm birimlerini şöyle açıklıyor: Süreye Bağlı Büyüklük (Md): Daha büyük bir depremin, sismometre üzerinde daha uzun bir süre için salınımlara yol açacağı ilkesinden hareket edilir. Depremin, sismometre üzerinde ne kadar uzun süreli bir titreşim oluşturduğu ölçülür ve deprem merkezinin uzaklığı ile ölçeklenir. Bu yöntem küçük (M<5,0) ve yakın (Uzaklık<300 km) depremeler için kullanılır.
Ticaret Bakanı Mehmet Muş, yılın ilk ayına ilişkin dış ticaret verilerini açıkladı. Verilere göre, ocak ayında dış ticaret açığı 14,3 milyar dolarla rekor seviyeye yükseldi. Türkiye ekonomisi yeni yılın ilk ayında rekor dış ticaret açığı verdi. Ticaret Bakanı Mehmet Muş tarafından açıklanan geçici verilere göre Ocak'ta ihracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 10,4 artışla 19,4 milyar dolar olarak gerçekleşti. İthalat ise 33,7 milyar dolar oldu. Bu rakamların ardından dış ticaret açığı 14,3 milyar dolar ile rekor seviyeye çıktı. Bakan Muş, Ticaret Bakanlığı Konferans Salonu'nda, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe ile düzenlediği basın toplantısında, ocak ayı dış ticaret rakamlarını açıkladı.
Ocak ayında ihracatın geçtiğimiz yılın aynı ayına göre yüzde 10,4 artışla 19,4 milyar dolar olarak gerçekleştiğini kaydeden Muş, ithalatın ise ocak ayında 33,7 milyar dolar seviyesine ulaştığını bildirdi. Muş, şunları kaydetti: "İhracatımız, geçtiğimiz yıl yakaladığı ivmeyi bu yılın ilk ayında da devam ettirmiş ve en yüksek ocak ayı ihracat değerine ulaşmıştır. Ocak ayında ihracatımız geçtiğimiz yılın aynı ayına göre yüzde 10,4 artışla 19,4 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Enerji ve emtia fiyatlarında yaşanan sert artışın etkisi ile ithalatımız ocak ayında 33,7 milyar dolar olurken, bu rakamın dörtte birinden fazlası enerji ithalatı kaynaklıdır.
Enerji fiyatlarındaki yüksek seyrin ithalatımıza etkisi, geçmiş yılların enerji ithalatı verilerine bakıldığında daha iyi anlaşılmaktadır. Nitekim, ocak ayı enerji ithalatı 2021 yılının aynı ayına göre yüzde 238 oranında artarak 8,8 milyar dolar düzeyine yükselmiştir." Muş, son dönemde altın ithalatındaki yükselişin de ithalatta yaşanan artışta etkili olduğunu anlatarak, ocak ayında toplam altın ithalatının da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 733 artarak 5,1 milyar dolara yükseldiğini söyledi.
İktidarın yarattığı kriz, yoksulluğun yanı sıra kaygı bozukluğu ile depresyon gibi psikolojik rahatsızlıkların da artmasına yol açtı. 2012 yılında 37,2 milyon kutu olan antidepresan kullanımı 2022’de 61,8 milyona fırladı. Giderek derinleşen ve yüz binlerce haneyi yoksulluğa mahkum eden ekonomik kriz, ülkenin psikolojik dengesini de altüst etti. CHP Milletvekili Burhanettin Bulut’un çalışmasına göre, Türkiye’de antidepresan kullanımı 2012-2022 döneminde yüzde 66 oranında arttı. Verileri değerlendiren Bulut, “Antidepresan kullanımındaki artış, halk sağlığı açısından endişe verici boyutlara ulaşmıştır” dedi.
Verilere göre, Türkiye’deki antidepresan kullanımı 2022 yılında 2012 yılına oranla yüzde 66 artış kaydetti. 2022’de 2012’ye göre 24 milyon 612 bin 610 kutu daha fazla antidepresan tüketildi. CHP’li Bulut, “Ekonomik krizin etkisiyle vatandaş çareyi antidepresan kullanmakta buluyor” değerlendirmesinde bulundu. Antidepresan ilaçlar 2022 yılında ciro bazında bir önceki yıla kıyasla da yüzde 65 artış gösterdi. 2021 yılında antidepresanlara ödenen para 1 milyar 42 milyon 609 bin TL iken 2022 yılında 1 milyar 715 milyon 496 bin TL’ye yükseldi.
2021 Yılı Dünya Mutluluk Endeksi raporunda Türkiye’nin 8 basamak gerileyerek 146 ülke arasında 112’inci olduğunu anımsatan Bulut, sözlerini şöyle sürdürdü: “Son günlerin popüler şarkısı gibi ‘Kesmiyor ne ilaç ne antidepresan.’ Şarkı tam da vatandaşın ruh halini yansıtıyor. Dünya Mutluluk Endeksi’nde geride bıraktığımız ülkeler Ruanda, Zimbabve, Lübnan, Afganistan gibi ülkeler oldu. Vatandaş açlık sınırının altında ücretlerle yaşamını idame etmeye çalışıyor. Alım gücü aydan aya değil, günden güne eriyor. Bir yanda kira diğer yanda faturalar ve fahiş zamlar, ayın sonunu getiremeyen vatandaş kara kara düşünüyor. İktidar vatandaşın psikolojisini bozdu.
TOBB verilerine göre Ocak-Eylül döneminde 15 bin 247 şirket kepenk indirdi. Son 12 yılda en fazla şirketin kapandığı Ocak-Eylül dönemi olarak kayıtlara geçti. Kapanan şirket sayısı geçen yıla göre yüzde 62 arttı. Ekonomik kriz koşullarında varlıklarını sürdüremeyen işletmeler bir bir kepenk indiriyor. Yüksek enflasyon ve yüksek döviz kuru işletmelerin ayakta kalmalarını zorlaştırıyor. Maliyet artışları ve işletme giderlerindeki artış kapanma furyasına neden oluyor.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), eylül ayı kurulan-kapanan şirket istatistiklerini açıkladı. TOBB’nin verilerine göre Ocak-Eylül döneminde 15 bin 284 şirket kapandı. 2022 Ocak-Eylül dönemi, 2010 yılından bu yana en fazla şirketin kapandığı Ocak-Eylül dönemi olarak kayıtlara geçti. Kapanan şirket sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 62,7 oranında arttı. Dokuz aylık dönemde kurulan şirket sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yalnızca yüzde 23,9 artışla 99 bin 583'e çıktı.
TOBB verilerine göre sadece eylül ayında 2 bin 66 şirket daha kapandı. Eylülde kapanan şirket sayısı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 25,8 artış gösterdi. Eylülde İstanbul’da 983, Ankara’da 197, İzmir’de de 110 şirket kepenk indirdi. Kapanan şirket sayısı yüzde 25’in üzerinde artarken kurulan şirket sayısındaki artış sınırlı kaldı. Eylül ayında kurulan şirket sayısı yüzde 6,8’lık artışla 3 bin 23 oldu. Öte yandan kurulan şirketlerin sermayelerinin toplamı, bir önceki aya göre yüzde 27,8 oranında azaldı.
