AKP'nin çiftliği KİT'ler batakta

 

AKP iktidarının çiftliğine dönüşen Kamu İktisadi Teşebbüsleri’nin (KİT) 2019'da 3,5 milyar TL olan Hazine borcu nisan ayı itibarıyla 6,8 milyar TL’ye fırladı. TCDD, TEİAŞ, BOTAŞ en borçlu KİT’ler arasında yer aldı. AKP iktidarında kötü yönetim ve liyakatsiz görevlendirmeler nedeniyle mali yapıları bozulan Kamu İktisadi Teşebbüsleri’nin (KİT) Hazine’ye olan borçlarında çarpıcı artış yaşandı. Yönetim kadrosunda yer alan isimler itibarıyla “AKP’nin arka bahçesi haline getirildi” eleştirilerinin yöneltildiği TCDD, en fazla Hazine borcu olan KİT oldu. 

Yalnızca TCDD’nin borcu, dört KİT’in toplam Hazine borcunun yüzde 87’sini oluşturdu. Hazine borcu olan KİT’ler listesinde ilk sırada yer alan TCDD’nin 5,9 milyar TL’lik borcunun 2,8 milyar TL’sinin vadesinin geçtiği belirtildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı, 31 Mart itibarıyla Hazine Alacak Stoku verilerini açıkladı. Veriler, KİT'lerin Hazine borcunda yıllara göre yaşanan artışı bir kez daha gözler önüne serdi. TCDD, uzun süredir elinde bulundurduğu 

en fazla Hazine borcu olan KİT olma unvanını yine kimseye kaptırmadı. Bakanlığın verilerine göre, 31 Mart itibarıyla dört adet KİT’in toplam Hazine borcu, 6 milyar 834 milyon 516 bin TL’ye ulaştı. KİT'lerin Hazine borçlarına göre sıralandığı listede TCDD, 5 milyar 981 milyon 426 bin TL’lik borç ile ilk sırada yer alırken diğer KİT’lerin borç bakiyeleri şöyle sıralandı: •TEİAŞ: 732 milyon 42 bin TL •EÜAŞ: 107 milyon 880 bin TL •BOTAŞ: 13 milyon 169 bin TL.

Read More

Faturalardaki artış onları bile bezdirdi

 

Yurttaşa tasarruf öğütleyen iktidar geçen yıl 42,8 milyar TL’lik ödenek üstü harcama ile toplam 257,6 milyar TL’lik mal ve hizmet alım giderine imza attı. Mal ve hizmet alım giderinde 2021’e oranla geçen yıl yüzde 93’lük artış yaşanmasının gerekçesi ise “Elektrik, akaryakıt ve ücretlerdeki genel artış” oldu. Ekonomik kriz karşısında yurttaşa, “Kemer sıkmayı” öğütleyen, asla uyulmayan tasarruf genelgeleri yayımlayan iktidar, harcama alışkanlıklarını ise değiştirmedi. Cumhurbaşkanlığı Genel Faaliyet Raporu’na göre, mal ve hizmet harcamaları için 2022’de ayrılan 214,8  milyar TL ödenekten 42,8 milyar TL daha fazla harcama yapıldı. 

Öngörülenin üzerinde harcamaya, “Elektrik, akaryakıt ve girdi fiyatları ile ücretler genel seviyesindeki artış” gerekçe gösterildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan ve kamunun harcamalarına kısıtlama getiren hemen her tasarruf genelgesi, bakanlıklar ve AKP’li yerel yönetimler tarafından delik deşik edildi. Birbiri ardına yayımlanan genelgeler kâğıt üzerinde bırakılırken yurttaşa tasarruf öğütleyen iktidar, kendi harcamalarını ise asla kısmadı. Cumhurbaşkanlığı Genel Faaliyet Raporu da iktidarın harcamalarındaki rekor artışı gözler önüne serdi. Rapora göre, mal ve hizmet alımı için 2022 yılında 214 milyar 814 milyon TL ödenek öngörüldü. 

Yıl içerisinde yapılan ödenek eklemeleri ile birlikte toplam ödenek 279 milyar 783 milyon TL’ye çıkarıldı. 31 Aralık 2022 itibarıyla mal ve hizmet alımı ödeneğinden yapılan toplam harcama ise 257 milyar 660 milyon TL olarak gerçekleşti. Mal ve hizmet alım giderlerinin öngörülenin üzerinde gerçekleşmesinin nedeni ise “Elektrik, akaryakıt ve girdi fiyatları ile ücretler genel seviyesindeki artışlardan kaynaklı olarak tüketime yönelik mal ve malzeme alımları, görev giderleri ve hizmet alımlarındaki artışlar” olarak açıklandı.

Read More

Ekonomiye güven haziranda azaldı

 

Türkiye'de "açlık sınırı", bir bireyin veya ailenin temel gıda ve gıda dışı kalemleri karşılayabilmesi için gereken asgari gelir miktarını ifade eden bir kavramdır. Eşik, her hanenin büyüklüğüne ve bileşimine bağlı olarak değişir. Bu konu, Türkiye'de geçim mücadelesi veren milyonlarca insanın yaşam koşullarına ışık tutması açısından önemlidir. Bu yazıda Türkiye'deki "açlık sınırı"nı etkileyen faktörleri, bunun sonuçlarını ve olası çözümlerini inceleyeceğim. Açlık sınırının belirlenmesinde ekonomik durum hayati bir rol oynar. Yüksek enflasyon oranları satın alma gücünü düşürerek ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılamalarını zorlaştırıyor. 

İşsizlik ve gelir eşitsizliği de Türkiye'deki yoksulluk seviyelerine önemli ölçüde katkıda bulunuyor. Eğitim, sağlık, barınma gibi sosyal faktörler de bireyin yoksulluktan kurtulma yeteneğini etkileyebilir. "Açlık sınırının" altında yaşamanın, bireylerin, özellikle de sağlıklı büyüme için doğru beslenmeye ihtiyaç duyan çocukların fiziksel ve psikolojik iyilik hali üzerinde yıkıcı sonuçları vardır. Yoksulluk, büyüme geriliği ve hatta ölüm gibi kronik hastalıklara yol açabilen yetersiz beslenme ile bağlantılıdır. Bu konuyu etkili bir şekilde ele almak için, iş eğitimi girişimleri yoluyla doğrudan veya dolaylı olarak mali yardım sağlayarak yerel ve ulusal düzeylerde sosyal refah programları uygulanmalıdır. İstihdam yaratmayı amaçlayan hükümet politikaları, 

yoksulluk sınırının altında mücadele edenlerin gelirlerini artırmaya yardımcı olacak istihdam fırsatları sunacaktır. Son olarak, eğitime yatırım yapmak, bireyleri genel yaşam standartlarını iyileştirirken istihdam edilebilirlik beklentilerini iyileştirebilecek becerilerle donatarak uzun vadeli faydalar sağlayacaktır. Sonuç olarak, yoksulluk seviyelerinin düşürülmesi bugün Türkiye'nin en önemli sorunlarından biri olmaya devam etmektedir; gıda gibi temel ihtiyaç maddelerine erişimin sağlanması bir lüksten ziyade temel bir insan hakkı olarak görülmelidir. "Açlık sınırı" sorununu ele almak için, hem ekonomik hem de sosyal faktörlerin politika yapıcılar tarafından dikkate alınması gerekir.

Read More

Merkez Bankası'nın faiz kararı sonrası döviz kurları fırladı

 

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın (TCMB) faiz kararı öncesi 23,54 TL'den işlem gören dolar/TL 24,63 seviyesine yükseldi. 25,88'den işlem gören Euro/TL ise 27,06'ya çıktı. Merkez Bankası politika faizini 650 baz puan artırarak yüzde 15'e çıkardı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını açıkladı. Buna göre, politika faizini yüzde 8,50'den yüzde 15'e çıkarıldı. Merkez Bankası 27 ay sonra ilk kez faizleri artırmış oldu. Faiz kararı öncesi güne yatay seyirde başlayan döviz kurları kararın açıklanmasının ardından sert yükselişe geçti. 

Karar öncesi 23,54'ten işlem gören dolar/TL 24,63 seviyesine fırlarken, 25,88'den işlem gören Euro/TL ise faiz kararının açıklanmasının ardından 27,06 seviyesine çıktı. Güne 30,09'dan başlayan sterlin/TL ise 31,42'ye fırladı. Dün doların satış fiyatı 23,5510 lira, Euro'nun satış fiyatı da 25,7360 lira olmuştu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısına ilişkin AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının (politika faizi) 1.075 baz puan artırılarak yüzde 19,25'e çekileceğini tahmin ediyordu. 

Son dönemde müşterileriyle analizlerini paylaşan yabancı kurumlar arasında yüzde 40'a varan faiz tahminleri yapıldı. Ekonomistlerin çoğu faizin yüzde 25'e kadar çıkabileceğini öngörüyordu. Bloomberg HT anketine katılan kurumların da beklentisi faizin yüzde 25 seviyesine çıkarılacağı yönündeydi. Yabancılar arasında en temkinli tahmini yapan kurum yüzde 14 ile Standard Chartered olmuştu. En şahin beklentiyi ise yüzde 40 ile Goldman Sachs yapmıştı. Fakat genelde yabancı kurumlardan gelen beklentiler yüzde 20-25 aralığında toplanmıştı.

Read More

En düşük memur maaşı 22 bin TL olacak

 

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, en düşük memur maaşının 22 bin TL olacağını açıkladı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, memur ve emekli maaşı zammı ile ilgili düzenlemenin temmuz ayında Meclis'ten geçeceğini bildirdi. Işıkhan, AKP TBMM Grup Toplantısı öncesi basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Memur ve emekli maaşı zammına ilişkin düzenlemenin sorulması üzerine Işıkhan, konu üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığı ile işbirliği halinde çalıştıklarını belirtti. Torba yasa teklifinde yer alması için çalışmalarını sürdürdüklerini aktaran Işıkhan, "Bürokratlarımız çalışıyor. Hedefimiz, torba yasada her tarafı, paydaşları memnun edecek bir sonuca ulaşmak" dedi. 

AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın seçim beyanı olduğu için en düşük memur maaşının 22 bin lira olmasının torba yasa teklifinde yer alacağını aktaran Işıkhan, teklifin Meclis'ten kısa sürede geçmesini sağlayacaklarını ifade etti. Işıkhan, "Zaten iki konu vardı. En düşük memur maaşının 22 bin lira olması ve emekli aylıklarında yapılacak iyileştirme, Cumhurbaşkanı'mızın seçim beyanı olduğu için biz bunu torba yasada sunacağız. Meclis tarafından kısa sürede geçmesini sağlayacağız. Meclis tatile girmeden Allah nasip ederse çıkarmayı düşünüyoruz,

temmuz ayında inşallah" diye konuştu. Teklifte 500 lira asgari ücret desteğinin de yer alacağını belirten Işıkhan, Bakanlık bürokratlarının konu üzerinde çalıştığını vurguladı. Asgari Ücret Tespit Komisyonu, asgari ücretin 1 Temmuz 2023 itibarıyla brüt 13 bin 414, net 11 bin 402 liraya yükseltilmesi konusunda anlaşmıştı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, asgari ücretin yılın ikinci yarısında brüt 13 bin 414 liraya, net 11 bin 402 liraya yükseltildiğini bildirerek, kararın işçi, işveren ve hükümetin mutabakatıyla alındığını belirtmişti.

Read More