Kiralar, İstanbul dışına sürüklüyor

 

İstanbul’daki kira ücretleri, tersine göçün en önemli nedenleri arasında yer alıyor. Hükümetin yüzde 25 sınırlandırmasının gerçek hayatta bir karşılığı olmazken evden çıkmak zorunda kalanlar yeni ev bulamıyor. Artan konut kiraları, çalışan kesimleri daha küçük kentlere veya aile evlerine sürüklüyor. Yurttaşlar özellikle sosyal medyadan tepkilerini dile getirirken adliyeler de kira davalarıyla dolup taştı. Yüzde 25 zam sınırlamasının hayatta bir karşılığı olmazken evden bir şekilde çıkmak zorunda kalan kişiler de yeni ev bulmakta zorlanıyor. Bu durum da insanları megakentten göç etmeye mecbur bırakıyor. 

TÜİK’in son açıkladığı verilere göre geçen yıl İstanbul’a gidenlerin sayısı 385 bin kişi olurken İstanbul’dan göç edenlerin sayısı ise 415 bini aştı. Bu veri içinde kira nedeniyle göç edenlerin sayısının bir hayli fazla olduğu tahmin ediliyor. Selçuk Bağış da bu kişilerden biri. Bağış’ın İstanbul’da kirada oturduğu konut satıldı. Daha sonra yeni ev bulamayan Bağış, Tekirdağ’a taşınmak zorunda kaldı. Bağış şunları söyledi: “39 yıldır İstanbul’da yaşıyordum. Planlarımı İstanbul’a göre yapmıştım. Ancak artık bunların hükmü yok, 

sadece parası olduğu için birileri İstanbul’a yerleşti. Gezi Direnişi esnasında İstanbul’un parkı için dövüşmüştük, bir mühlet sonra uğruna dövüşülecek bir tarafı kalmayacak.” Bu yaşam koşullarında İstanbul’da yaşamanın bir anlamı olmadığını ifade eden Bağış, “Oturduğum ev satıldı. Sürecin sonunda yasal olarak evden çıkmak durumunda kaldım. Yeni ev de bulamadım. 1800 lira kiram vardı, kiralar ölçüsüzce arttı, 20 bin liraları buldu. Kazandığım parayla, bu kirada oturmanın mantığı yoktu. Kira ve faturayı ödesem, ekmek alamıyorsun.

Read More

TÜİK verileri: Geniş tanımlı işsizlik yüzde 23'e yükseldi

 

TÜİK verilerine göre, Türkiye'de geniş tanımlı işsizlik yüzde 23'e çıktı. 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı ise yüzde 17.2 oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ağustos ayına ilişkin işgücü istatistiklerini açıkladı. Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre; 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2023 yılı Ağustos ayında bir önceki aya göre 56 bin kişi azalarak 3 milyon 223 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise 0.2 puan azalarak yüzde 9.2 seviyesinde gerçekleşti. 

İşsizlik oranı erkeklerde %7.5 iken kadınlarda %12.6 olarak tahmin edildi. İstihdam edilenlerin sayısı ağustos ayında bir önceki aya göre bin kişi artarak 31 milyon 686 bin kişi, istihdam oranı ise değişim göstermeyerek yüzde 48.4 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 65.6 iken kadınlarda yüzde 31.5 olarak gerçekleşti. İşgücü ağustos ayında bir önceki aya göre 55 bin kişi azalarak 34 milyon 909 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0.1 puan azalarak yüzde 53.3 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,9 iken kadınlarda yüzde 36 oldu. 

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki aya göre 0,7 puanlık azalış ile yüzde 17.2 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 14.2, kadınlarda ise yüzde 22.7 olarak tahmin edildi. İstihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi ağustos ayında bir önceki aya göre 1,1 saat azalarak 43,3 saat olarak gerçekleşti.

Read More

Saray rejiminin tahribatı ağırlaştı

 

Saray rejiminin ekonomide yarattığı tahribat raporlara yansıdı. 2018’de 94 milyar 165 milyon TL olan merkezi bütçe kapsamındaki idarelerin toplam açığı 2022’nin sonunda 472 milyar 435 milyon TL olarak kaydedildi. Başkanlık sisteminin ülkeye verdiği zarar resmi verilerle ortaya konuldu. “Mali İstatistik Değerlendirme Raporu”na sistemin ekonomide yarattığı etki devasa boyutlara ulaştı. Merkezi bütçe kapsamındaki idarelerin toplam açığı geçen yılın sonunda 472 milyar 435 milyon oldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Karar alma süreçleri hızlanacak, Türkiye uçuşa geçecek” 

dese de yeni sistem, en çok hantallığı nedeniyle tartışıldı. Eğitimden adalete, sağlıktan kültür-sanata kadar Türkiye, hemen her alanda 2018’den sonra daha da geriye gitti. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin en çok hasar verdiği alanların başında ise ekonomi geldi. 2018 yılında dünyanın en büyük 17’nci ekonomisine sahip Türkiye, IMF’nin verilerine göre 2022 sonu itibarıyla 19’unculuğa geriledi. 2018-2023 döneminde ekonomide yaşanan kötü gidişten en çok yurttaş etkilendi. Giderek artan enflasyon karşısında ezilen 

yurttaşın borçları da çarpıcı oranda arttı. Türkiye'de aşırı yoksulluk çeken hane sayısı Temmuz 2023 itibarıyla 3,7 milyon ile dramatik boyutlara ulaştı. Yeni sistemin yarattığı tahribat Sayıştay Başkanlığı’nca hazırlanan, “2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu” ile de ortaya konuldu. Rapora göre, 2018 yılında 94 milyar 165 milyon 542 bin TL olan genel bütçe kapsamındaki idarelerin finansman açığı, 2022 yılında 500 milyar TL’ye dayandı.

Read More

Enflasyona mahkûm borçlu hayat

 

Ekonomi yönetimi iç talebi baskılamayı hedefliyor ancak atılan adımlar amacına ulaşamıyor. Halkın harcamaları ise temel ihtiyaçlara gidiyor. Ekonomi yönetimi, seçim sonrası uygulamaya konulan sıkı para politikası ile iç talebi baskılamayı amaçlıyor. Ancak bu yöntem yüksek enflasyon karşısında alım gücü gerileyen toplumun geniş kesimlerinin borçlanmasını engellemiyor. Hayat pahalılığı karşısında düşük kalan ücretler, toplum kesimlerini geçinmek için borçlanmaya itiyor. Seçim sonrası uygulanan faiz artışları ise bu borçlanmanın maliyetini artırıyor ancak borçlanma eğilimi devam ediyor. 

Hem ihtiyaç kredileri hem de kredi kartı kullanımındaki artış borçlanmanın giderek arttığını gösteriyor. Eylül ayında yüzde 61,5 ile yılın zirvesine çıkan enflasyonun daha da yükseleceğine yönelik beklentilerin artması geçim şartlarının giderek zorlaşacağına işaret ediyor. Enflasyonun tek hane seviyesine düşmesinin ise ancak 2026’yı bulacağı tahmin ediliyor. Yüksek enflasyonla yaşamaya mahkûm edilen halk için borçlanarak geçinmek 

bir alışkan haline geliyor. Seçim sonrası uygulanan politikalarla da bir yandan faizler artarken diğer yandan da borçlar katlanıyor. Bankaların ihtiyaç kredilerine uyguladıkları faiz oranı, 29 Eylül haftasında bir önceki haftaya göre 14 baz puan artışla yüzde 59,07 olarak gerçekleşti. Söz konusu haftada bankalara olan ihtiyaç kredisi borcu 7,4 milyar liralık bir artışla 914,6 milyar liraya ulaştı.

Read More

Vergi işlemleri ve akaryakıt alımlarında yeni dönem

 

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kayıt dışı ekonomiye yönelik yeni düzenlemeler ve akaryakıt alımlarında kullanılacak yeni sisteme ilişkin bilgi verdi. Dijital Vergi Dairesi'ni devreye alınacağını bildiren Şimşek, tüm vergisel işlemlerin elektronik ortamda yapılacağını kaydetti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Resmi Gazete'de bugün yayımlanan tebliğlerle getirdikleri yeni düzenlemeleri ve akaryakıt alımlarında kullanılacak yeni sistemi değerlendirdi. Yapılan düzenlemeler kapsamında, 

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın, elektronik uygulamalar kapsamında Dijital Vergi Dairesi'ni devreye alacağını aktaran Şimşek, elektronik ortamda sunulan hizmetlerin tek çatı altında birleştirileceğini söyledi. Şimşek, Dijital Vergi Dairesi'nin "dijital.gib.gov.tr" adresinden hizmet vereceğini belirtirken, "Dijital Vergi Dairesi, beyanname, bildirim, dilekçe gibi belgelerin elektronik ortamda verilebilmesi ve bu belgelere ilişkin işlemlerin sonuçlarının elektronik ortamda sunulması 

ile vergilendirmeye ilişkin ödevlerin yerine getirilmesinde kolaylıkla kullanılabilecek. Başkanlık tarafından geliştirilen ve halihazırda her birisine farklı internet adresinden giriş yapılabilen İnteraktif Vergi Dairesi, Elektronik Beyanname Sistemi, İnternet Vergi Dairesi ve Hazır Beyan Sistemi gibi uygulamalara artık Dijital Vergi Dairesi üzerinden erişilebilecek" diye konuştu.

Read More